Từ số đo hình thể đến chuẩn hóa cái đẹp
Trong những năm gần đây, nhiều cuộc thi sắc đẹp tại Việt Nam bắt đầu áp dụng các tiêu chí đánh giá có tính hệ thống hơn, trong đó nhân trắc học đóng vai trò nhất định. Thay vì chỉ dựa vào cảm nhận chủ quan của ban giám khảo, các chỉ số về chiều cao, tỷ lệ cơ thể, cấu trúc khuôn mặt… được đo lường và phân tích như một phần tham khảo.
Một trong những chuyên gia thường tham gia vào công tác này là bà Lê Diệp Linh, tiến sĩ, bác sĩ nhân trắc học. Với kinh nghiệm nhiều năm, bà đảm nhiệm vai trò kiểm tra và đánh giá các chỉ số hình thể thí sinh tại một số cuộc thi sắc đẹp lớn.
Theo giới chuyên môn, nhân trắc học giúp tạo ra một “khung tham chiếu” tương đối khách quan, góp phần hạn chế tranh cãi về kết quả. Tuy nhiên, các chỉ số này không phải yếu tố quyết định duy nhất.
Tiến sĩ, bác sĩ nhân trắc học Lê Diệp Linh làm ban giám khảo Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2021
Bà Linh xuất thân trong gia đình có truyền thống nghiên cứu khi là con gái của nhà nhân trắc học Thẩm Hoàng Điệp. Nền tảng này giúp bà tiếp cận lĩnh vực với cả yếu tố học thuật lẫn thực tiễn. Dù vậy, nhiều chuyên gia cho rằng ngay cả trong nhân trắc học, khái niệm “chuẩn đẹp” cũng không mang tính tuyệt đối mà thay đổi theo thời gian, văn hóa và xu hướng xã hội.
Chuyên gia, bác sĩ Nguyễn Quang Dũng trong quá trình tư vấn, đánh giá các yếu tố hài hòa khuôn mặt trước can thiệp thẩm mỹ.
Thực tế tại các cuộc thi sắc đẹp gần đây cho thấy tiêu chí đánh giá đã mở rộng đáng kể. Ngoài hình thể, các yếu tố như thần thái, kỹ năng trình diễn, khả năng giao tiếp và quan điểm cá nhân ngày càng được coi trọng. Điều này phản ánh sự dịch chuyển từ “đẹp theo khuôn mẫu” sang “đẹp có bản sắc”.
Khi thẩm mỹ và kinh nghiệm lâm sàng định hình xu hướng
Song song với cách tiếp cận bằng số liệu, lĩnh vực phẫu thuật tạo hình - thẩm mỹ cũng góp phần không nhỏ vào việc định hình chuẩn mực cái đẹp hiện đại. Từ góc nhìn thực hành, bác sĩ Nguyễn Quang Dũng, người có hơn một thập kỷ kinh nghiệm trong lĩnh vực này, cho rằng chuẩn đẹp ngày nay đã có nhiều thay đổi so với trước.
Chuyên gia thẩm mỹ Nguyễn Quang Dũng, xu hướng thẩm mỹ hiện đại đề cao sự hài hòa và giữ lại nét cá nhân thay vì khuôn mẫu cố định.
Theo bác sĩ Quang Dũng, nếu trước đây vẻ đẹp thường gắn với những tiêu chí tương đối cố định như khuôn mặt V-line, sống mũi cao hay làn da trắng, thì hiện nay xu hướng chuyển sang đề cao sự hài hòa tổng thể và tính cá nhân hóa. “Một gương mặt đẹp không nhất thiết phải giống một khuôn mẫu nào, mà cần phù hợp với cấu trúc riêng của từng người”, bác sĩ Quang Dũng nhận định.
Hành trình nghề nghiệp của bác sĩ Quang Dũng bắt đầu từ nền tảng y khoa tổng quát. Ông từng học tập và làm việc tại nhiều bệnh viện lớn như Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, Bạch Mai, Việt Đức và Bệnh viện Đại học Y Hà Nội. Đây là môi trường giúp các bác sĩ trẻ rèn luyện kỹ năng lâm sàng, hiểu rõ cấu trúc giải phẫu và đặc biệt là khả năng xử lý biến chứng, yếu tố quan trọng trước khi bước vào lĩnh vực thẩm mỹ.
Sau khi có nền tảng, bác sĩ Quang Dũng tiếp tục theo đuổi chuyên sâu phẫu thuật tạo hình và tham gia các chương trình đào tạo tại Hàn Quốc, Đài Loan, Trung Quốc và Thái Lan. Đây đều là những quốc gia có ngành công nghiệp thẩm mỹ phát triển, với nhiều kỹ thuật mới được cập nhật liên tục.
Hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực phẫu thuật tạo hình - thẩm mỹ giúp bác sĩ Nguyễn Quang Dũng có góc nhìn đa chiều về chuẩn mực cái đẹp.
Theo các chuyên gia, chính sự giao thoa giữa kinh nghiệm trong nước và tiếp cận quốc tế đã góp phần tạo nên thế hệ bác sĩ thẩm mỹ có góc nhìn đa chiều hơn về cái đẹp.
Từ thực tế công việc, bác sĩ Quang Dũng cho biết nhu cầu làm đẹp hiện nay không chỉ xuất phát từ công chúng nói chung mà còn đến từ những người hoạt động trong lĩnh vực giải trí, người mẫu hoặc thí sinh các cuộc thi sắc đẹp. Tuy nhiên, khác với trước đây, nhiều người có xu hướng can thiệp ở mức độ vừa phải để giữ lại nét tự nhiên.
“Khách hàng ngày càng quan tâm đến việc giữ được bản sắc cá nhân thay vì thay đổi hoàn toàn diện mạo”, bác sĩ Dũng cho biết.
Điều này đặt ra yêu cầu cao hơn đối với bác sĩ, không chỉ về kỹ thuật mà còn ở khả năng tư vấn. Một quyết định can thiệp thẩm mỹ, đặc biệt với những người có khả năng xuất hiện trước công chúng, có thể ảnh hưởng lâu dài đến hình ảnh cá nhân.
Bên cạnh đó, áp lực trong lĩnh vực này cũng ngày càng lớn. Nếu trong y khoa nói chung, sai sót ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, thì trong thẩm mỹ, hệ quả còn liên quan đến yếu tố tâm lý và xã hội. Một kết quả không như mong muốn có thể trở thành chủ đề tranh luận công khai.
Theo một số bác sĩ, chính điều này khiến chuẩn mực cái đẹp không còn là mục tiêu cố định mà trở thành một “vùng linh hoạt”, nơi bác sĩ và khách hàng cùng tìm điểm cân bằng giữa mong muốn cá nhân, yếu tố an toàn và xu hướng xã hội.
Ngoài công việc chuyên môn, bác sĩ Quang Dũng cũng tham gia các hoạt động chuyên ngành như hội thảo, trao đổi kinh nghiệm trong các hiệp hội phẫu thuật thẩm mỹ. Đây được xem là kênh giúp cập nhật kiến thức và chuẩn hóa thực hành trong bối cảnh lĩnh vực này phát triển nhanh.
Từ các phép đo nhân trắc học đến góc nhìn thực hành của bác sĩ thẩm mỹ, chuẩn mực sắc đẹp của hoa hậu Việt Nam thời hiện đại đang được định hình bởi nhiều yếu tố đan xen. Nếu khoa học cung cấp những cơ sở tham chiếu, thì thực tiễn và xu hướng xã hội lại làm mềm hóa các tiêu chí đó.
Sự thay đổi này cho thấy cái đẹp không còn là một khuôn mẫu cố định, mà là sự kết hợp giữa tỷ lệ, sự hài hòa và bản sắc cá nhân, yếu tố ngày càng được đề cao trong các cuộc thi sắc đẹp hiện nay.
